Ko te reo Māori i runga i tēnei whārangi he whakamāoritanga ā-mīhini i whakapau kaha ai, kāore anō kia arotakihia e te tangata whenua. Ka powhiritia ngā whakatikatika.
ToolsPrint or save as PDF

Ngā taputapu ka taea e koe te pupuri

E whā ngā kāri kotahi-whārangi, i tangohia tika mai i ngā akoranga. Tāia, ā, whakapiria ki te taha o tō tēpu mahi, kia mau rānei hei rārangi tirotiro i mua i tō tuku i tētahi māngai ki te mahi tūturu. Ko ēnei ngā tikanga o te akoranga i roto i tētahi āhua ka taea e koe te whakamahi me te kore e pānui anō i te akoranga ia wā — kei a koe tonu te whakatau.

Card 1

Rārangi tirotiro whakatika

Mai i ngā akoranga 1.4 me 2.4 — te pātai raraunga, me te kore aro ki te tuakiri i ngā wā e tika ana.

I mua i te pa o tētahi kaiwhakahaere ki ngā raraunga a ētahi atu, pātai mō te tiaki, katahi ka tango i ngā wāhanga kāore e hiahiatia ana e te mahi. Ko te whakakore kōrero te papa, ehara i te tuanui — mahia tēnei, ā, whakamātauria tonu mō te hē e kawea mai ana e ngā māngai (Kāri 3).

Te pātai raraunga, tuatahi, ia wā: ko wai ngā raraunga e pāngia ana e tēnei — nōku rānei, nō tētahi i whakawhirinaki mai ki ahau? Kei hea ka haere ngā raraunga ina riro i te māngai? Ko wai ka taea te toro atu ki reira, ā, i raro i ngā ture a wai?
Tangohia ngā raraunga kāore e hiahiatia i mua i te tukatuka — tukuna anake ngā raraunga e hāngai ana ki te mahi
  • Tuakiri — ingoa, whakaahua, rā whānau, tau, wāhitau kāinga. Mēnā ko te mahi he "whakakotahi pūkenga ki tētahi tūranga", kāore ēnei i roto i ngā tāurunga.
  • Ngā tohu āhuatanga tiakina — ira tangata, iwi taketake, tūnga marena, tūnga whānau, motu, whakapono. Kaua e whakauru mēnā kāore te tūranga e tino hiahiatia ana.
  • Mahara ki te here — ka rere anō ngā whakaaro hē mā ngā tohu e kore e taea e koe te whakakore: te kura, te waehere poutāpeta, ngā āputa mahi, te āhua tuhituhi. He mea tika te whakakore, engari kāore e ranea.
Kaua rawa e tārua ngā raraunga whaiaro ki roto i tētahi LLM tūmatanui. Kua kī te Komihana Matatapu e kapi ana tō haepapa haumaru (IPP5) i ngā pārongo e patopato ana koe ki tētahi taputapu AI. Ko te rerenga kōrero "I tārua noa mātou i ngā CV ki tētahi chatbot" hei whakamutu i a koe.
Te mahi me ngā raraunga Māori: ko ngā pārongo mō ngā tāngata Māori, whānau, hapū, iwi rānei e kawe ana i ngā herenga rangatiratanga raraunga — arā, te mātāpono kia noho ngā raraunga Māori i raro i te mana whakahaere a Māori. He tika kia whai kōrero te kaiwhakahaere e whiwhi ana i ngā raraunga ki ngā tāngata nō rātou, ehara i te tautuhinga taunoa.

Mātauranga whānui, ehara i te tohutohu ture. Mēnā kei te tūturu te tūraru, kōrero ki tētahi rōia whai tohu mō ō āhuatanga.

Card 2

Te tauira paearu

Mai i te akoranga 2.3 — ngā paearu, ehara i ngā kare ā-roto.

Tuatahi, tuhia ngā paearu i ōu ake kupu i mua i te whakahaere a te kaiwhakahaere. Mēnā ka tīpakohia ngā paearu i muri i te mahi, ka whakamana noa i te whakautu kua whai koe. Ka whakahoki mai te kaiwhakahaere i ngā taunakitanga e hāngai ana ki ēnei paearu — ehara i te tohu, ehara i te whakataunga.

Ka whakataua / ka whakatau tēnei kaiwhakahaere…

Ngā paearu — e hāngai ana ki te mahi, ā, ko ēnei anake

Ka hoki mai te māngai…

Ngā taunakitanga me ngā take e tautoko ana i ia paearu — tae atu ki ngā wā kāore i te mārama — ehara i te tohu, i te rārangi, i te tūtohu kia whakaae.

Ko te tangata e whakatau ana (ā, ka taea e ia te kī 'kāore')…

Ka arotake te tangata i ngā taunakitanga ka tukuna ki a ia; ka whakamanahia noa e ia te whakataunga ka tukuna ki a ia. Ko ngā paearu te mea e whakakaha ana i te kuaha a te tangata.

Card 3

Te tikanga rapu hē

Mai i te akoranga 3.2 — te whakamātautau i tō kaiwhakahaere.

Mō ia kaiwhakawā tangata, kāore e taea e koe te kite mēnā he tika mā te titiro noa. Me ine. E rua ngā whakamātautau hei whakahaere i tō ake kaiwhakawā i mua i tō whakawhirinaki ki a ia — ā, anō hoki i te wā e huri ana ngā taputapu kei raro i a ia.

1 · Te whakamātautau whakawhiti ingoa

  • Tangohia tētahi taupānga. Whakahaerehia. Tuhipoka i te hua.
  • Huri noa i te ingoa anake — whakawhitia tētahi ingoa tāne ki tētahi ingoa wāhine, tētahi ingoa e mārama ana he Pākehā ki tētahi ingoa e mārama ana he Māori, Pasifika, he ingoa Ahia rānei. Kaua e huri i tētahi atu mea.
  • Whakahaere anō. Ka rereke te hua? Whakahokia puta noa i tētahi rōpū.
  • Ki te rereke, kei te kuhu mai te tuakiri i whakaaro koe kua tangohia mā ngā kaiwhakakapi. Tuhia.

2 · Whakamātautau pānga kino

  • Me ine i ngā hua puta noa i ngā rōpū i runga i tētahi kohinga tūturu — ko wai ka whakatairangahia e te kaiwhakahaere, ko wai ka tātarihia atu.
  • Tohu: te ture o te whā-wāhanga (80%) — mēnā kei raro iho i te 80% o te reiti kōwhiringa o te rōpū teitei rawa atu te reiti kōwhiringa o tētahi rōpū, koinei te tohu kua whakaritea. (He ture ā-ringa tēnei o te ture mahi o Amerika — he paerewa ine, ehara i te ture o Aotearoa.)
  • I Aotearoa, ko te anga ture he whakawātea ā-taha i raro i te Ture mō ngā Tika Tangata: he tikanga e āhua kore-pā ana, engari ka pā nui atu ki tētahi rōpū tiakina, ā, ka hē pea ahakoa kāore he whāinga.
Ki te kore e puta te hē ahakoa ngā whakarerekētanga e mahia ana, ehara tērā i te hanganga hē — ko te hanganga e whakamōhio ana ki a koe i te whakautu pono: kāore ētahi whakataunga mō ngā tāngata e tika ana kia aunoa rawa.

Mātauranga whānui, ehara i te tohutohu ture.

Card 4

Ka pānui tētahi AI i tō CV

Te whārangi kotahi mō te kaitono — nā te mea i tētahi wā, kei tua atu tātou katoa i te taha o te māngai a tētahi atu. Tiritiria.

He tūponotanga nui ka pānuitia tuatahi tō tono e tētahi mīhini. He nui ake tō kōrero i tō whakaaro — engari ko te nuinga o tērā i mua i tō pāwhiri 'Tukuna'.

Tukua he iti iho — mehemea kāore he tūranga e tino hiahiatia ana, kaua e whakauru
  • Rā whānau me te pakeke · he whakaahua · tō wāhitau kāinga (he tāone anake e tika ana) · te tū ā-ture, te tū whānau, te iwi, te whakapono.
Whakatakotoria kia pānuitia koe e te mīhini i runga i te tika
  • He hanganga māmā, he taitara mārama — kaua e huna kuputuhi ki roto i ngā whakaahua, i ngā pou rānei ka raruraru te kaitātari.
  • Tuhia ngā pūkenga e tonoa ana e te tūranga, i ngā kupu māmā. Ka taurite ngā mīhini; kāore rātou e pānui i waenga i ngā rārangi.
Pātai i ngā pātai e toru
  • "Kei te whakamahi koe i te AI, i ngā taputapu aunoa rānei hei tātari i ngā tono?"
  • "He aha ka tupu ki aku raraunga — ka penapenahia, mō te roa, ā, ka tukuna ki tētahi ratonga o waho?"
  • "Ka taea e au te tono kia arotakehia e tētahi tangata te whakataunga?"
Āu tika, kia pono. I Aotearoa: ka taea e koe te tono kia kite, kia whakatika rānei i ngā pārongo e pā ana ki a koe (IPP6/7), ā, ka taea hoki e koe te amuamu mō te whakawāhanga i raro i te Ture mō ngā Tika Tangata — engari kāore he tika motuhake kia whakahē i tētahi whakataunga aunoa anake. I roto i te EU: he kaha ake ōu mana mō ngā whakataunga aunoa anake — te urupare a te tangata, tōu ake tirohanga, he whakamārama, me te whai wāhi ki te whakahē (GDPR Art 22).

Kia tukuna e koe, he iti noa tō mana whakahaere, ā, kāore he huarahi whaihua i ēnei rā ki te whai i te haerenga o tō CV — nō reira, kei mua i tō tuku te tino mana whakahaere. Mātauranga whānui, ehara i te tohutohu ture.

He whaihua? Tiritiria ēnei taputapu ki tētahi hoa mahi.