Te reo Māori on this page is a best-effort, machine-assisted translation, not yet reviewed by tangata whenua. We welcome corrections.
Tauira Pepa Tuatahi Te Kete Whakahiato
Te kete huihuinga pepa
E ono ngā tauira, kotahi te hui. Kua tāia ngā pepa nei kia huri-tahi, ā, ko ēnei ngā taputapu: he rōpū me tētahi ripanga, ētahi pene, me tētahi ture kua whakaaetia, ka taea e rātou te whakahaere i tētahi hui katoa — mai i te tono ki te rekoata kua huna — kāore he pūmanawa rorohiko e hiahiatia ana, tae atu ki ā mātou. Ka hāngai ia tauira ki tētahi wāhanga o te akoranga me tētahi taumata o te whakatau whakaaturanga, kia kitea e koe te āhua o te putanga kua whakakī i mua i tō tango pene.
Kāore koe e hiahia ana ki a mātou mō tēnei. Ka mahi ngā mea katoa i runga i tēnei whārangi ki te pepa anake, ā, ko te pepa te wāhi e tūtohu ana mātou kia tīmata koe. Ka whai painga te pūmanawa i muri ake — ina hiahia kia whakamana tētahi rekoata e tētahi tangata kei tawhiti, i ngā tau e heke mai ana — ehara i tō hui tuatahi. Ka tā ngā tauira kia mārama i te pango me te mā; kāore he mea i runga i a rātou e whakawhirinaki ana ki te tae.
Rānei, whakamahia noa te Print / Save as PDF o tō pūtirotiro — ka tā te whārangi i te āhua kotahi ahakoa pēhea, ā, ka noho ngā upoko whārangi, ngā waewae whārangi, me ngā pātene ki waho o te pepa.
1 · Puka Tono
Wāhanga 1 — kotahi te whārangi e whakaatu ana he aha te mea e whakataua ana, nā wai, i raro i tēhea ture, ā, āhea rānei — i mua i te whakatakotoranga kōrero tuatahi. Mēnā kāore e taea te whakakī i tētahi wāhi, kāore anō te pātai kia taea te whakatau.
Tautuhi
Taitara — he aha te mea e whakataua ana, i roto i tētahi rerenga kōrero kotahi
I tūtohutia e (ingoa me te tūranga)
Ko wai e whakatau ana (te katoa o ngā mema, he rōpū ingoa rānei)
Quorum — e hia ngā tāngata me whai wāhi kia whai mana te hua
Matapaki (tuwhera / kati)
Ka kati te pōti (rā me te wā)
Ture whakatau — kua tuhia i mua i te tīmatanga o te matapaki
Rā whakamutu, rā arotake rānei — āhea ka mutu tēnei whakataunga, āhea rānei ka tirohia anō?
Papamuri — he aha tēnei, he aha ināianei
He aha tonu ngā panonitanga mēnā ka whakaaetia tēnei
Tauira mahi — Fernside Garden Collective, VA-2026-014. Taitara: huri i ngā wāhanga e waru o ā mātou e rua tekau mā whā hei moenga pēke kai tiritahi mō te wā hotoke. I whakatakotoria e Ana Berger, kaiwhakahaere. Ko wai e whakatau: ngā mema e 24 katoa; ko te koramu he haurua o ngā mema. Matapihi 26 Mei – 1 Pipiri; ka kati te pōti i te 2 Pipiri, 7 pm. Ture whakatau: pōti whakaaetanga — ka whakaaetia mēnā ka whakarongo ki ngā whakahē, ā, ka whakautua, ā, ka iti iho i te kotahi o ngā rima o ngā pōti i tukuna. Rā whakamutu: ka mutu aunoa i te 30 Mahuru.
Wāhanga 2 — kotahi kāri mō ia mema: he tū, he tūnga i roto i tētahi rerenga kōrero, me ngā take kei raro. Ka tuhi katoa i mua i te kōrero a tētahi, kia ōrite ai te tīmatanga o te hunga māhaki me te hunga tere. Tāia tētahi pepa mō ia mema — ko te kāri tuarua hei whakamahi i muri i ngā whakarerekētanga, mēnā ka huri te tūnga.
Kāri A — te huringa tuatahi
Ingoa me te tūranga
Tūnga — tīkina tētahi
☐ Mō ☐ Mō, me te tikanga, me te whakarerekētanga rānei ☐ Ki te taha ☐ Noho taha mō tēnei wā
Taku tūnga — kotahi rerenga kōrero
Aku take — te "nō te mea" hei tirotiro mā ētahi atu
Tāpiritanga e tūtohu ana au, mēnā he mea
Kāri B — i muri i ngā whakarerekētanga (mēnā i hurihia tō tūnga anake)
Tūnga ināianei — tīkina tētahi
☐ Mō ☐ Mō, me te tikanga, me te whakarerekētanga rānei ☐ Ki te taha kē ☐ Noho tawhiti mō tēnei wā
He aha i neke ai — ko tēhea tautohetohe, tēhea whakarerekētanga
Tauira mahi — kāri a Sharma Priya. Tūnga: Mā, me te whakarerekētanga. Tū: "Tautoko — engari me tīpako mā te pōti ngā wāhanga e waru, kaua mā te mahere." Te whakaaroaro: mā te ingoa i mua i te pito tonga ka tau katoa te kawenga ki runga i aua waru tangata anake; mā te pōti puta noa i ngā rua tekau mā whā ka kawea e ia tangata te tūponotanga kotahi. Whakatikatika: kia tohua ngā wāhanga e waru mā te pōti puta noa i ngā rua tekau mā whā.
Wāhanga 2 — te pepa whakakotahitanga a te kaiārahi. Me whai pūtake ia rārangi ki tētahi mea i tuhia, i kī rānei e tētahi mema; ka taea e ia tangata i roto i te rūma te tirotiro ki ngā kāri tūnga. Ko tērā tirotiro te mea e whakaatu ana he tirohanga tūturu tō te kaiārahi, ehara i te mea i kī noa iho.
Ki te whakaae te rūma — i ngā kupu ake o te rūma
Kei hea e wehewehea tūturu ai — te pātai kotahi e whawhaihia ana, i roto i tētahi rerenga kōrero kotahi
Te whakarerekētanga kei runga i te tēpu
I tūtohu a
Kua whakaurua ki te puka pōti? (Ae/Kāo)
Ki te kore — ka tuhia hei kōwhiringa kua whakatauhia? (Ae/Kāo)
Ngā kupu whakamutunga i tukuna ki te pōti — pānuitia anō ki te rūma i mua i te whakatuwheratanga o te pōti
Tauira mahi — te whakakotahitanga Fernside. E whakaae ana: e hiahia ana ngā kaiāwhina e rima kia tukuna te pēke kai i te takurua katoa; kāore he tangata e whakapae ana i te ngoikoretanga. Wehea: ka taea e te nuinga te whakarereke i ngā poraka e puritia ana e ngā mema takitahi? Ngā whakarerekētanga: tikanga whakamutu (Marcus Reid — i whakaurua), toia pōti (Priya Sharma — i whakaurua), kōwhiringa rārangi ā-tūao (Elena Novak — kāore i whakaurua; i tuhia hei kōwhiringa kua whakahuatia).
Wāhanga 3 — te pōti me te tatau. Ka noho kitea tonu ngā pouaka e whā, ka mahia te tatau i te mārama, ā, ka tuhia te ture — tae atu ki ngā tatauranga — kia taea e te tangata katoa te tirotiro i te hua, i taua rā, i ngā tau rānei i muri mai.
Te tono i whakatakotoria — ngā kupu whakamutunga, kape i te kaiwhaiwhai
E tika ana ki te pōti
E hiahiatia ana te tokomaha
Ngā pōti i tukuna
Kua tutuki te kōrum? (Ae/Kāo)
Whakautu
Tohu tatau
Katoa
E whakaae ana
Whakaae me ngā āwangawanga
Tū ki taha
Tūemi
Te ture whakatau, pēnei i tuhia ki te puka tono
Kua tutuki te pae? Whakaatuhia ngā tatauranga
Hua — tīpakohia tētahi
☐ Kua whakaaetia ☐ Kāore i whakaaetia ☐ Kua whakahokia kia tukuna anō he tono
Rā me te wā i kati ai te pōti
He mea e rua ngā āhuatanga o te amuamu i te wā kotahi: he pōti kua tatau i runga i tēnei pepa, ā, he reo kua tiakina i runga i tētahi Rārangi Rēhita Amuamu (tārua 5). Ka whiwhi ia kai-amuamu i tētahi rārangi — ahakoa mēnā ka whakaaetia te tono, kāore rānei. Kāore te whakaaetanga e whakakore i te amuamu.
Tauira mahi — te tatau Fernside. 16 i roto i te 24 i pōti — i tutuki te kōrum (12). E whakaae ana 9 · e whakaae ana me ngā āwangawanga 3 · e tū taha ana 2 · e whakahē ana 2. Ture: ka whakaaetia mēnā he iti iho ngā whakahē i te kotahi o ngā rima o ngā pōti i whakawhiwhia — 2 i roto i te 16 kei raro i taua pae. Hua: kua whakaaetia, 2 Pipiri 2026, ā, kua tiakina ngā whakahē e rua.
Mōdura 4 — kotahi te pepa mō ia kaiwhakahē, i ngā kupu ake a ia. Kāore he tangata e whakahāngai, e whakarāpopoto, e whakatika rānei. Ka tāpiri te kaituhi i ia pepa ki te pūrongo kia haere tahi te whakahē me te whakataunga — koinei te wāhanga e whakakorehia ana e te nuinga o ngā tukanga.
Rārangi 1
Kaitūtohu (ingoa me te tūranga)
Rā
Ngā take — tīkina ngā mea e hāngai ana
☐ Mātāpono ☐ Whaihua ☐ Tukanga
Taku whakahē, i āku ake kupu
Tauhokohoko a te kaiwhakakahore — "E tono ana ahau kia haere tahi tēnei whakahē me te whakataunga"
Whakapūmau a te kaituhi — "kua tāpirihia ki te rekoata, kupu-ā-kupu, kāore i whakarerekē" (haina me te rā)
Whārangi 2
Kaitūtohu (ingoa me te tūranga)
Rā
Ngā take — tīkina ngā mea e hāngai ana
☐ Mātāpono ☐ Whaihua ☐ Tukanga
Taku whakahē, i āku ake kupu
Tauhokohoko a te kaiwhakatae — "E tono ana ahau kia haere tahi tēnei whakatae me te whakataunga"
Whakapūmau a te Kaiwhakairi — "kua tāpirihia ki te rēkoata, kupu-ā-kupu, kāore i whakatikahia" (haina me te rā)
Tauira mahi — e rua ngā ripanga Fernside. Elena Novak (wāhanga 7), take: mātāpono — "i te rā ka taea e te nuinga te pōti kia whakamahia whānuitia te wāhanga o tētahi mema, kāore he tikanga tōna nohoanga ki konei… e tono ana ahau kia haere tahi tēnei amuamu me te whakataunga." Ruth Calder (wāhanga 15), take: whaihua — "he moenga tōmato kāore he ringa ingoa, he moenga tarutaru. Ki te hinga i Hūrae, me whakaatu tēnei rekoata i tā mātou kōrero i Hune." I tuhia e rāua i te 1 o Hune 2026; i huna e rāua i te taha o te hua i whakaaetia.
Wāhanga 5 — he aha ngā mea kei roto i tētahi pūrongo oti, me pēhea te huna: ki runga pepa me te pānui anō me ngā haina, ki runga rānei i te Village Assembly me te kī hainatanga a te rōpū. He huna tūturu ngā mea e rua; he rerekē rātou i te tawhiti, me te roa ake ka taea e tētahi tangata kē te tirotiro i a rātou.
Wāhanga A — kua oti te rēkōta?
Kei roto i te rekoata…
Kei konei? (Ae/Kāo)
Te tono i tukuna — ngā kupu whakamutunga, ehara i te tuhi tuatahi
Ia whakarerekētanga, me te ingoa o te kaiwhakatakoto
Ngā kōwhiringa kua whakahuatia, engari kāore i pōti
Ko te tatau katoa — ngā pou e whā katoa, ehara i te mea ko te 'āe' anake
Te ture whakatau i whakamahia, me ngā tatauranga e whakaaturia ana
Te tokomaha e hiahiatia ana, me ngā pōti i tukuna
Ngā rā: te matapaki, te katinga pōti, te whakatau
Wāhanga B — te hiri ki runga i te pepa
Hipanga
Kua oti? (Ae/Kāo)
I pānuitia anō te pūrongo katoa ki te rūma, ā, i whakau te rūma
I hainatia, i rāhuitia hoki e te kaiwhakatakoto ia whārangi
I hainatia, i rāhuitia hoki e te kaiārahi ia whārangi
I hainatia e tētahi kaiwhakahē (mēnā i reira) — hei whakamana kāore ā rātou kupu i whakarerekē
Nāhea ngā kape i tohaina ki ngā ringa maha, ehara i te pouaka kotahi
Kei hea e noho ana te kape matua
Kāore koe e hiahia ana ki a mātou mō tēnei. He rēhita i pānuitia anō ki te rūma, i hainatia e te kaiwhakatakoto, te kaiārahi, me tētahi kaiwhakahē, ā, me ngā kape kua rā-tau, kua tohaina ki ngā ringa maha; he tohu tūturu tēnei — kua whakatau i ngā tautohetohe mō ngā rau tau. Ko tōna here ko te toro: me whakawhirinaki te tangata kē kei tawhiti, i muri i ngā tau, ki ngā haina, ā, me kimi i ngā kape.
Wāhanga C — te hiri ki Village Assembly (he huarahi pai kotahi, ehara i te huarahi anake)
Hipanga
Kua oti? (Ae/Kāo)
Kua hunaia te rekoata — kua hashia, kua hainatia hoki me te kī Ed25519 a te rōpū
Ka kaweake te kōnae kua hainatia — kua oti katoa i a ia anō: te tono, te tatau, me te whakahe
Ka taea e ia mema te tikiake i tōna ake kape
Kua tāia te kī tūmatanui o te rōpū ki ngā meneti — he tauira hainatanga ka taea e te katoa te whakamātau
I whakamana te hiri i runga i tētahi mīhini kāore e whakahaerehia e te rōpū — kāore i te ipurangi, mēnā e pai ana ki a koe
Tauira mahi — te rekoata Fernside kua huna. Rēkōta VA-2026-014, i hiritia i te 2 o Pipiri 2026, 19:47 NZST. Ngā hua, te tatau, ngā whakahē kupu-ā-waha me te huarahi kē i whakapuaki, i hiritia ngātahi, kāore e wehe; te whakarāpopototanga me te hainatanga mō te katoa — whakarerekē i tētahi pūāhua i hea rānei, ka hinga te whakamana, ka tangi nui.