Te tūraru whakahaere o ngā pūrongo whakawhitiwhiti kōrero kāore i raro i te mana rangatira
Ka whakaatu tēnei wāhanga i te tūraru o te whakahaere. Ina ka taea te whakarerekē i ngā pūrongo whakawhitiwhiti, he uaua ki te whakamana, he wehewehe puta noa i ngā kaiwhakarato, rānei he tuwhera ki ngā mana whakahaere o waho, ka kawe te whakahaere i te haepapa tūturu e piki haere ana — ahakoa kāore anō he hapa i puta. Ko te whāinga kia tino tika te ingoa o ēnei tūraru kia taea e te poari te mōhio ki a rātou i roto i āna ake pūnaha, ā, kia taea hoki te whakataurite i a rātou ki te māmā i hanga ai rātou.
3.1 Ngā rekoata hei tūāpapa taunakitanga mō te mana tika
Ko te nuinga o ngā whakahaere e whakaarohia ana ngā pūrongo whiriwhiringa hei para whakahaere — he hua tāpiri o ngā hui, hei tāpui, hei wareware. I te mahi tūturu, ko ēnei ngā tūāpapa taunakitanga mō te mana whaimana o te whakahaere. Ko ēnei anake te mea e āhei ai tētahi whakahaere ki te whakaatu ā muri ake nei kua puta te whakatau mā te tukanga tika: kua whakaarohia ngā rauemi hāngai, kua whakarongo ki ngā whakahe, kua whakahaerehia ngā taupatupatu, ā, he pono ngā whakaaetanga. Mēnā ka taea te whakarerekē huna i te pūrongo mō te hanganga o tētahi whakataunga, te tiki koretake rānei, te whakaatu rānei he teka, ka ngoikore te āheinga o te whakahaere ki te whakaatu i te tukanga tika — ā, ko te mana ture kāore e taea te whakaatu, i raro i te wero, kāore e rerekē ana i te mana ture kāore i noho i reira i te tuatahi.
Ngā kaupapa matua whakaako
- Ko ngā pūrongo whiriwhiringa he wāhanga o te taiao whakahaere, ehara i te mea he whare taonga anake — mā ēnei e whakaatu ana te whakahaere i te whakatinanatanga tūturu o āna whakahaere.
- Ko te tukanga tika kāore e taea e koe te whakaatu, he kawenga, ehara i te ārai; ko te taumaha i ngā tautohetohe ka taka tonu ki te whakahaere kia whakaatu i tōna tukanga, ehara i te kawenga o te kaitono kia whakakahore i taua tukanga.
- Ko te kaha o tētahi rekoata he hua nō ōna āhuatanga — te kaituhi, te āhei ki te whakarerekē, te whakaoti, te āhei ki te whakamana — ehara i te mea i runga i te kaha o te whakapono a ngā tāngata i whai wāhi kua whanonga tika rātou.
Ngā kaupapa kōrero
- Ko tēhea o ngā whakataunga a tō whakahaere ka tino uaua ki te tiaki mēnā ka mōhiotia ko te rekoata anake e wātea ana ka taea te whakatika huna?
- Kei hea tō whakahaere e whakawhirinaki ana ināianei ki te mahara a te tangata mō ngā mea i tupu, kaua ki tētahi rekoata e taea ai te whakamana?
- He aha te rerekētanga whaihua i waenga i te "i mahi tika mātou" me te "ka taea e mātou te whakaatu i mahi tika mātou"?
3.2 Ngā kāwai e rima o te tūraru
Ehara i te tūraru kotahi te rekoata whakawhitiwhiti kōrero kāore i raro i te mana motuhake, engari he kohinga tūraru motuhake e whakakotahi ana. Mā te ingoa motuhake o ia tūraru ka āhei te poari ki te aromātai i ia tūraru ki āna ake pūnaha, kaua e noho ki te āwangawanga pōraruraru mō te "kapua". E rima ngā kāwai e kapi ana i tēnei mara.
- Te pono — ka taea te whakatika, te tuhi anō, te whakarāpopoto rānei i ngā rekoata kia kore ai e kitea, nō reira kāore he rōpū e tino mōhio kei te whakaata te rekoata i ngā mea i tūturu i tupu.
- Rohe mana whakahaere — ko ngā rekoata e puritia ana i runga i ngā hanganga e whakahaerehia ana e ngā tauiwi, kei raro i ngā ture o tāwāhi me ngā herenga a ngā kaiwhakarato, tae atu ki te whakapuakitanga i whakahauhia, ā, kāore pea te whakahaere e mōhio ki tērā.
- Whakamahinga anō o te AI — ka taea e ngā rauemi whiriwhiringa matatapu te whāngai i ngā whanonga tauira i runga i te huarahi pōraruraru, mēnā kāore te hanganga e rangatira ana, ā, kāore he rohe pono mō te whakamahinga ā muri ake nei.
- Te āhei ki te whakataetae — mēnā kāore he tohu pono, kāore e taea e te whakahaere te whakahoki whakamuri i te take i tae ai ki tētahi whakatau, ā, ka waiho ngā whakatau kia kore e taea te arotake, te wero, te tiaki tika rānei.
- Whakawhirinaki — ka taea e ngā hunga whai pānga te whakapae tika kāore te tukanga i tōtika, i oti katoa, i tuhia pono rānei, ā, ka whakaiti i te whakawhirinaki ahakoa he tika tonu te whakataunga i raro iho.
Ka whakawhiti ēnei tūraru. Ka taea e tētahi raruraru ā-ture te huri hei raruraru whakamahinga anō o te AI; ka whakaputa tika tētahi āputa pono i tētahi āputa wero; ā, ka huri hei raruraru whakawhirinaki ia wā ka kitea e ngā hunga whai pānga. I roto i te whakahaere āwhina AI, ka mārama ake te take: ehara i te mea e ranea ana te rokiroki i ngā hua whakamutunga. Me whai ngā whakahaere i ngā tohu pono mō ngā tono i tukuna, ngā puna i whakamahia, ngā hikoinga arotake i mahia, me ngā whakaaetanga i whakawhiwhia. Ka whakangāwari te rekoata ka taea te whakarerekē i te āheinga ki te tiaki ture me te kawenga matatika i te wā kotahi.
Pānui ā-waho
- Kaitiaki Tiaki Raraunga o Europi — TechDispatch mō te poraka-taura — mō te pono me te āhei ki te whakamana hei āhuatanga tiaki raraunga, me ngā wā e āwhina ana rātou (kāore rānei).
- ENISA — Data Protection Engineering — ngā whakahaere hangarau mō te pono, te āhei ki te whai i ngā huarahi, me te kawenga i roto i ngā pūnaha raraunga.
Ngā kaupapa kōrero
- Mo ia o ngā tūraru e rima, ko tēhea te tino tūraru e pā ana ki tō whakahaere i tēnei wā — ā, ko tēhea kāore anō kia aromatawaihia?
- Ki ngā wāhi e āwhina ana te AI i tō whakahaere i tēnei rā, ka taea e koe te whakaputa i ngā tohutohu, ngā puna, ngā hikoinga arotake, me ngā whakaaetanga kei muri i tētahi hua, rānei ko te hua anake?
- Ko tēhea o ēnei rima tūraru ka noho hei tūraru whakamatua ina pā te whakataunga ki ngā mana, ki te mana ā-ahurea, ki te pūtea ā-iwi, ki ngā rawa mō te wā roa?
Whakamātautau take · Tātari mō ngā tūraru e rima
Mō ia pūnaha rekoata kei raro nei, tohu i te wāhi e tū ana te tūraru matua. He whakarōpūtanga tēnei, ehara i te whakataunga — ko te whāinga kia kite ko tēhea o ngā rōpū e rima e whakapuaki ana ia pūnaha ki a koe, kia taea e te poari te whakataurite i taua tūraru ki te māmā i whakaputa ai.
Arotake āu anō
1. He aha i kīia ai ngā pūrongo whiriwhiringa hei tūāpapa taunakitanga mō te mana tika?
Ko te mana ture e wero ana, ko tā te whakahaere e taea ai te whakaatu kua tū ngā mahi — ā, ko te rēhita whakawhitiwhiti whakaaro te taputapu o taua taunakitanga.
2. Ko tēhea kōrero e tino whakaahua ana i te tūraru o te "whakamahinga anō o te AI"?
Ki te kore he hanganga rangatira, kāore he rohe pono mō te whakamahinga o ngā rauemi whiriwhiringa i ngā wāhanga e whai ake nei.
3. I roto i te whakahaere āwhina AI, kāore e ranea te rokiroki i te hua whakamutunga, nā te mea me… hoki te whakahaere.
Ka whakawhirinaki te āhei ki te wero me te kawenga ki te ara i hanga ai te hua, ehara i te hua anake.