💼 Business Edition

Whats Live Today

Te Reo Māori

He aha ngā mea e tūturu ana e rere ana i te Village i tēnei rā


Raupapa: Tō Pakihi, Tō AI — Te Mārama Village AI mō ngā Pakihi Iti (Tuhinga 4 o te 5) Kaihanga: My Digital Sovereignty LtdRā: Hune 2026 Rāhina: CC BY 4.0 ā-Ao


Ngā Rā Tuatahi

Ko tēnei tuhinga e pā ana ki ngā mea e tū nei i tēnei rā — ehara i ngā mea e whakamahere ana mātou ki te hanga, ehara i ngā mea e tūmanako ana mātou kia tutuki, engari ko ngā mea e rere ana ināianei i te whakaputanga. Ki te mea kua whakamaheretia tētahi mea, engari kāore anō kia whakarewahia, ka kī mārika mātou.

Village AI kua noho ki te whakaputanga mai i te Oketopa 2025. He pūnaha hou tēnei. He pai te mahi a ētahi wāhanga. He mākere tonu ētahi wāhanga. E whakapono ana mātou me kī atu ki a koutou i ngā mea e rua, nā te mea ko tētahi whakahaere e whakauru ana i tētahi tūāpapa i runga i ngā pārongo mārama, ka noho hei hoa pakari ake i tētahi e whakauru ana i runga i te hokohoko.

He aha Village AI Ka taea e ia te mahi mō tō Pakihi i tēnei rā

Whakautua ngā pātai mō ngā ihirangi o tō whakahaere. Ka pātai tētahi mema o te rōpū, "Ahea te hui poari e whai ake nei?" rānei "He aha tā te kaiwhakahaere i kī mō te kirimana kaiwhakarato hou?", Village AI ka rapu i ngā pūrongo tūturu o tō whakahaere — ngā whakahou ā-tīma, ngā pūrongo kaupapa, ngā whakamārama hui, ngā tuhinga poari — ā, ka tuku i tētahi whakautu e ū ana ki aua ihirangi. Kāore ia e matapae, e whakapae rānei i runga i te mātauranga whānui. Mēnā kāore e kitea te whakautu i roto i ō pūrongo, ka kī atu ia.

Āwhina ki te tuhi tuatahi. Village AI ka āwhina ki te tuhi i ngā whakahou ā-tīma, ngā whakawhitiwhiti kōrero ki ngā kiritaki, me ngā pānui ā-roto. Nā te mea kua whakangungua ki ngā ihirangi o tō whakahaere o mua, ka whakaata āna tuhinga tuhi i te āhua me te momo o tō pakihi — ehara i te tauira ā-pakihi whānui. Ka arotake, ka whakatika e tētahi kaiwhakahaere ia tuhinga tuhi i mua i tōna tukuna ki te tīma, ki te kiritaki rānei.

Whakarapopototia ngā tuhinga roa. Ka taea te whakarapopototanga o tētahi pūrongo poari roa, o tētahi raupapa whakahou kaupapa rānei, hei whakaputa i ngā kōrero matua. He tino whaihua tēnei mō ngā mema o te rōpū e hiahia ana kia mōhio tonu, engari kāore he wā hei pānui i ngā mea katoa. Mō ngā rōpū mahi tahi e whai herenga whakahaere mema ana, ka taea e tēnei te whakaiti i te ārai ki te whai wāhi mā te mōhio.

Whakamāori i waenga i ngā reo. Ka tautoko a Village i ngā reo e rima — te reo Ingarihi, te reo Tiamana, te reo Wīwī, te reo Holani, me te reo Māori. Ka āwhina te AI ki te whakamāori i ngā ihirangi ā-roto, ahakoa ka tūtohutia kia arotakehia e te tangata ngā whakawhitiwhiti kōrero ki ngā kiritaki me ngā tuhinga ture hira.

Tātari i ngā urupare a te tīma. Ka tukuna e tētahi mema o te rōpū he urupare mā te papanga — he pātai, he tūtohutanga, he pūrongo mō tētahi mea kāore e mahi ana — ka whakarōpūhia e te AI, ka rangahau mēnā ka taea, ā, ka whakamōhio ki te mema o te rōpū kua whakatikaia. Kua hoahoatia kia puta tēnei me te kore e hiahiatia kia whakarōpūhia e te kaiwhakahaere ia wāhanga urupare ā-ringa.

Ngā Wāhi e Mahi Ana ai a Village, Ehara i te Mea e Whakautu Noa Ana

I wehewehea e ngā Tuhinga 1 me 2 tētahi ariā he mea tika kia mau: ka whakautu te chatbot, ka mahi te māngai. Nō reira, he tika te pātai — ka Village AI ka whakautu noa iho, ka mahi rānei hoki?

Ka mahi ia, i roto i ngā huarahi kua āta herea. Ko te tauira tino mārama i ēnei rā ko te whakatau i ngā urupare. Ina tohu tētahi mema o te tīma he kore āwhina tētahi whakautu, kāore a Village e tuhi noa i tētahi amuamu kia tirohia e tētahi kaiwhakahaere ā muri ake. Ka tirotiro ia i te whakautu tika i runga i ngā rekoata o tō whakahaere, ā, ki te taea e ia te whakatau i tētahi take noa, iti te tūraru, i runga i ngā taunakitanga pakari, ka mahia e ia anō — e whakapai ana i te mātauranga o te pūnaha kia pai ake ai te whakautu mō te tangata ka pātai ā muri ake nei. He whanonga māia tūturu tēnei: ka whakahaere te AI i tētahi mahi maha-hipanga, ehara i te mea ka whakaputa noa i tētahi rerenga kōrero.

Engari, tirohia ngā here e karapoti ana i tēnei, nā te mea koirā te kaupapa matua. Ka mahi anake te māngai i roto i ngā raraunga o tō whakahaere. Ka mahi anake ia ki ngā take auau, ka taea te whakahoki. Ā, i te wā ka kitea e ia he raruraru pūnaha — arā, he tauira o ngā hapa e hono ana, e tohu ana he hē hōhonu ake — ka mutu tana mahi, ka tukuna ki tētahi tangata, nā te mea kāore i te mea he whakatikatika auau anō, engari he whakataunga ā-tangata. Ko te whāinga o te hoahoa kia aunoa te whakahaere i te nuinga o ngā urupare noa, ā, ka taka ki te tēpu o tētahi tangata ngā take whai hua nui.

Koinei te āhua whaihua o te mātāpono nō te Tuhinga 3: ka mahi tētahi māngai e whakahaere ana koe i ngā wāhi haumaru, ā, ka taea te whakahoki i ngā mahi, ā, ka whakamuri ia i ngā wā kāore. He rerekē tēnei ki tētahi kaiwhakahaere o waho e mahi ana ki ngā mea katoa, ā, he iti ake ngā huarahi mōu ki te urutau.

Ngā Mea Kāore e Mahia e te AI

Kāore ia e whakatau mō tō whakahaere. Ina pā ana tētahi pātai ki ngā uara, ki ngā tikanga, ki te whakatau rānei, ka mutu te mahi a te AI, ā, ka tukuna ki tētahi tangata. Tō kaiwhakahaere, tō kaiārahi, tō poari — ko ngā tāngata e whakawhirinaki ana tō whakahaere ki a rātou mō ēnei whakataunga.

Kāore ia e mahi i āna ake mahi whai pānga nui, kāore rānei e taea te whakahoki. E ai ki tā te wāhanga o mua i whakamārama ai, i te wā Village AI ka mahi, ka mahi anake ia i ngā take auau, ka taea te whakahoki i roto i ngā raraunga o tō whakahaere. Kāore ia e tuku karere i tō ingoa, e here ana i tō whakahaere ki tētahi mea, e neke moni, rānei e whakarerekē i ngā mea kāore e taea te whakahoki, mehemea kāore he tangata i roto i te tukanga. Ka noho tonu ngā kī ki tō whakahaere.

Kāore ia e uru ki ngā ihirangi kāore i hoatu ki a ia. Ka noho muna tonu ngā ihirangi muna. Ka noho ki ngā whakahaere kē ngā ihirangi nō ērā whakahaere. Kāore e taea e te AI te whakawhiti i ngā rohe, nā te mea he hanganga ēnei rohe, ehara i te mea i runga i te kaupapa here.

Kāore ia e mahi me te kore tirotiro. Ka whakawhiti ia whakautu a te AI mā Guardian Agents — ko ngā papa whakamana pāngarau e whā i whakamārama i roto i te tuhinga o mua. Kāore he whakautu e tae atu ki tētahi mema o te rōpū kia kore e tirotirohia ki ngā pūrongo tūturu a tō whakahaere.

Kāore ia e whakakīreirei mō ngā mea kāore ia e mōhio ana. Ina he iti te māia o te AI, ka kī atu ia. Kei ia whakautu he tohu māia. Ka taea e ngā mema o te rōpū te kite i te tirohanga tuatahi mēnā kei te whakamahi te AI i ngā rekoata pakari, kei te anga rānei ki ngā wāhi kāore i te tino mōhio.

Me pēhea te whakatika i te hēhē: Te Pūnaha Kupu Rārangi

Ko tētahi o ngā āhua huna rawa o te whakatoihara i roto i te AI, ko te āhua reo. Ina ka kī tētahi pūnaha i whakangungua ki ngā raraunga papanga kaiwhakamahi i ō mema rōpū hei "kaiwhakamahi", ā, ko ō pūrongo poari hei "panui", kei te whakauru ia i tētahi tirohanga ao — arā, ko ngā whakahaere he hua pūmanawa, ā, ko te whakawhitiwhiti kōrero he hokohoko ihirangi.

Village Ka whakatika i tēnei mā te pūnaha kupu e whakarite ana i te papanga katoa kia hāngai ki tō momo whakahaere.

Ka whakatū koe i tētahi Village mō tētahi pakihi iti, kāore te pūnaha e whakaatu i ngā tapanga whānui. Ka whakaatu ia i te reo o tō ao mahi:

Ehara tēnei i te āhua whakapaipai. Ko te kupu e ārahi ana i te āhua e mārama ai, e urupare ai hoki te AI ki tō rōpū. Ina whakangungua te AI ki te kupu "mema o te rōpū" kaua ki te "kaiwhakamahi", ka tukatuka ia i ngā pātai, ka whakaputa urupare i roto i tētahi anga whakaaro ā-tari. Ka mārama ia he rerekē te pātai "Me pēhea ahau e mahi tahi ai me te rōpū hoko?" i te pātai "Me pēhea ahau e tae atu ai ki ngā kaiwhakamahi hou?" — ahakoa ka whakahaere ritea ēnei e tētahi pūnaha AI whānui.

He kupu ake tō ia momo whakahaere. Ka kite te rōpū mahi tahi i ngā "mema" me te "hui whānui." Ka kite te karapu hākinakina i ngā "mema o te karapu" me ngā "rārangi kēmu ā-tau". Ka kite te whānau i ngā "mema o te whānau" me ngā "pūrākau whānau". He rite tonu te tūāpapa, engari ko te reo — ā, nā reira ko te māramatanga o te AI — he motuhake ki tō whakahaere.

Me pēhea te ako me te whakapai ake a te AI

Village AIGuardian Agent ehara i te mea tū tonu. Ka whakapai ake i te wā mā ngā tikanga e toru:

Whakangungu anō kua whakaritea. Ka whakangungua anō te AI i ngā wā katoa ki ngā ihirangi hou rawa atu o tō whakahaere. I te wā o te hōtaka beta, ka mahia tēnei ia wiki. Ngā whakahōu hou a te tīma, ngā pūrongo kaupapa hou, ngā tuhinga poari hou — ka uru ēnei ki te pūtake mātauranga o te AI kia noho ai ia hei whakahou ki ngā mahi a tō whakahaere.

Whakaaetanga a te kaiwhakahaere. Ka tohu te kaiwhakahaere i tētahi whakautu a te AI he hē, he kore whai hua rānei, ka hoki taua whakatikatika ki roto i te pūnaha. I te roanga o te wā, ka ako te AI he aha ngā mea e whai hua ana mō tō whakahaere, he aha ngā mea kāore. Ehara tēnei i te whakapai whānui — he whakapai motuhake tēnei mō tō pakihi.

Te ako a teGuardian Agent. Ko te tuawhā o ngā āhuatanga o te AI — ko te kaiako urutau — ka whakarerekē i ngā pae whakamana i runga i ngā tauira o te tika me te hē. Mēnā ka tika tonu te AI ki tētahi momo pātai, ka whakangāwari te kaitiaki i te kaha whakamana mō taua momo. Mēnā ka uaua tonu ki tētahi atu momo, ka whakakaha ake te kaitiaki i te aroturuki. Ka whai hua ake te pūnaha, ā, kāore e ngoikore tōna āta tiaki.

Ngā Mea Kei te Mahi Tonu

Te whakatere arorau hōhonu ake. Ka whakahaere a Village i tētahi tauira motuhake mō ia whakahaere — he putanga o tētahi tauira arorau tuwhera, kua whakangāwarihia kia hāngai ki ia momo whakahaere, kia whiwhi ai tētahi pakihi, tētahi rōpū mahi tahi, me tētahi karapu i tētahi AI kua whakaritea ki tō rātou horopaki. He ara whakaaro hōhonu ake e wātea ana mō ngā pātai uaua, engari kei te whakapai tonu te paparanga rerenga e whakatau ana ko ēhea pātai e hiahiatia ana, ā, ko ēhea ka taea te whakautu pai mā te ara tere. Kei te whakahaerehia e te ara tere ētahi pātai e whai painga ana i te tukatuka hōhonu ake.

Whakarite Whaiaro mō ia Tangata — ko te ako a te AI i ngā manakohanga o ia mema o te tīma — kua whakamaheretia, engari kāore anō kia hangaia. I tēnei wā, e mōhio ana te AI ki tō whakahaere whānui, ehara i te mōhio ki ia mema o te tīma hei tangata takitahi (ki te kore rātou e whakawhiti kōrero tika ki a ia).

Te ara whakamanatanga kaiwhakahaere — he whakangungu hanganga mō ngā mema o te rōpū e tango ana i te tūranga kaiwhakahaere, kaiwhakahaere kōrero rānei — kua hoahoatia, engari kei te whakarewahia āta haere. I te wā o te hōtaka beta, he uru tika ā ngā whakahaere tīmatanga ki te kaihanga mō te tautoko.

Ka whakahuatia ēnei āhuatanga mārama, nā te mea e whakapono ana mātou me mōhio koe ki ngā mea e whakamahia ana e koe. He papanga tēnei kei āna marama tuatahi, i hangaia e tētahi tīma iti, ā, e whakamahia ana e ētahi whakahaere iti. He whaihua, kei te whakapai ake, ā, he mārama tōna tū.

He aha te tikanga o tēnei mō tō pakihi

Mēnā kei te whakaaro tō whakahaere ki te Village, ānei ngā mea e kōwhiria ana e koe:

Village he tūāpapa e mōhio ana te AI ki ngā ihirangi tūturu o tō whakahaere — ō whakahōu, ō pūrongo, ō kaupapa — ehara i te whakaaro a te ipurangi mō tētahi pakihi iti. Ka whakamana ā-pāngarau ia whakautu a te AI e ngā kaitirotiro motuhake ki ōu rekoata. Ka whakaata te rārangi kupu i tō horopaki: ngā mema o te tīma, ehara i ngā kaiwhakamahi; te mana whakahaere a te poari, ehara i ngā tautuhinga whakahaere.

Ka noho tonu ō raraunga i roto i ngā rohe o tō whakahaere i runga i ngā hanganga o Europi, kāore e whakamahia hei whakangungu i ngā pūnaha AI o waho, ā, ka taea te kaweake, te muku rānei i ngā wā katoa. He mārama te pūnaha ki ōna here, ka whakapai ake i runga i ngā whakatikatika a ō kaiwhakahaere, ā, ka whakamutu ka pātai ki tētahi tangata ina hiahiatia he whakataunga, ehara i te mōhiohio.

Hei whakatutuki i te GDPR, ko te tikanga ka mau tonu tō whakahaere i te mana whakahaere mō te wāhi e tukatukahia ana ngā raraunga whaiaro, mā ngā pūnaha, ā, i raro i ngā ture. Ehara tērā i te āhuatanga — ko te hanganga tēnei.

Ka uru hoki koe hei whakahaere kaiwhakatū — kotahi i roto i te tokoiti o ngā pakihi, ngā rōpū mahi tahi, ngā karapu, me ngā hapori e ārahi ana i te papanga i tōna tīmatanga.

Mēnā e hiahia ana koe, kei te whārangi Village Beta Programme te tūnga o nāianei o te hōtaka hapori kaiwhakatū.


Ko tēnei te Tuhinga 4 o te 5 i te raupapa "Tō Pakihi, Tō AI". Mō te hanganga hangarau katoa, tirohia Village AI mō te Whakahaere Mahi Motuhake.

I mua: He aha te take kāore ngā ture me te whakangungu e ranea ana — Te wero whakahaere Ā muri: Te Village i tua atu i te AI — He aha ngā mea ka whiwhi tūturu tō pakihi

Published under CC BY 4.0 by My Digital Sovereignty Ltd. You are free to share and adapt this material, provided you give appropriate credit.